15+ Cách Tăng Tốc Windows 11 Chạy Mượt Như Mới Không Cần Cài Lại Win [2024]
Windows 11 mang đến giao diện đẹp mắt và nhiều tính năng hiện đại, nhưng đi kèm với đó là yêu cầu phần cứng cao hơn và nguy cơ sụt giảm hiệu năng sau một thời gian sử dụng. Bạn cảm thấy máy tính khởi động chậm chạp? Thao tác mở ứng dụng bị trễ (delay)? Đừng vội cài lại hệ điều hành! Bài viết chuyên sâu này sẽ hướng dẫn bạn cách tăng tốc Windows 11 toàn diện, giúp chiếc PC hoặc Laptop của bạn “hồi sinh” sức mạnh mà không mất dữ liệu.
Tại sao Windows 11 bị chậm sau một thời gian sử dụng?
Trước khi đi vào giải pháp, chúng ta cần hiểu nguyên nhân. Một số lý do phổ biến khiến Windows 11 trở nên ì ạch bao gồm:
- Quá nhiều ứng dụng khởi động cùng Windows.
- Ổ cứng bị đầy do file rác, file tạm (Temporary files).
- Hiệu ứng đồ họa (Visual Effects) tiêu tốn tài nguyên hệ thống.
- Driver phần cứng bị lỗi thời.
- Các dịch vụ chạy ngầm không cần thiết.
- Máy bị nhiễm malware hoặc virus đào tiền ảo ngầm.
Phần 1: Tối ưu hóa Hệ thống Cơ bản
1. Tắt các ứng dụng khởi động cùng Windows (Startup Apps)
Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến máy tính khởi động lâu. Nhiều phần mềm tự động thêm mình vào danh sách Startup mà bạn không hề hay biết.
Cách thực hiện:
- Nhấn tổ hợp phím
Ctrl + Shift + Escđể mở Task Manager. - Chuyển sang tab Startup apps (biểu tượng đồng hồ tốc độ).
- Tìm các ứng dụng có trạng thái Enabled mà bạn không cần dùng ngay khi mở máy.
- Chuột phải vào ứng dụng đó và chọn Disable.
Lưu ý: Không tắt các driver âm thanh, driver đồ họa hoặc trình diệt virus.
2. Dọn dẹp ổ cứng thông minh với Storage Sense
Windows 11 tích hợp sẵn công cụ Storage Sense giúp tự động xóa các file không cần thiết, giải phóng dung lượng ổ C, giúp hệ điều hành “thở” dễ dàng hơn.
Cách thực hiện:
- Vào Settings > System > Storage.
- Bật công tắc tại mục Storage Sense sang On.
- Nhấn vào mũi tên bên cạnh để cấu hình lịch trình dọn dẹp (ví dụ: mỗi tuần hoặc khi ổ cứng đầy).
- Bạn cũng có thể nhấn Cleanup recommendations để xem các file lớn hoặc file tải về chưa dùng đến để xóa thủ công.
3. Cập nhật Windows và Driver mới nhất
Nghe có vẻ ngược đời vì nhiều người sợ update làm nặng máy. Tuy nhiên, các bản vá lỗi (Patch) của Microsoft thường sửa các lỗi rò rỉ bộ nhớ (Memory Leak) giúp máy chạy ổn định hơn.
- Vào Settings > Windows Update > Check for updates.
- Đừng quên kiểm tra mục Advanced options > Optional updates để cập nhật Driver cho các thiết bị phần cứng.
Phần 2: Tinh chỉnh Hiệu năng Chuyên sâu (Advanced Tweaks)
4. Tắt hiệu ứng đồ họa (Visual Effects)
Windows 11 có nhiều hiệu ứng trong suốt (Mica, Acrylic), bóng đổ và hoạt ảnh. Trên các máy cấu hình trung bình/yếu, tắt chúng đi sẽ giúp tăng tốc độ phản hồi đáng kể.
Cách thực hiện:
- Nhấn phím
Windows + S, gõ “View advanced system settings” và Enter. - Trong tab Advanced, tại mục Performance, nhấn nút Settings.
- Chọn Adjust for best performance (Tối ưu cho hiệu suất) để tắt tất cả hiệu ứng.
- Tuy nhiên, để phông chữ không bị xấu, hãy tích lại vào ô: Smooth edges of screen fonts và Show thumbnails instead of icons.
- Nhấn Apply > OK.
5. Chuyển sang chế độ nguồn điện hiệu suất cao (High Performance)
Mặc định, Windows để chế độ Balanced để tiết kiệm điện. Nếu bạn dùng PC hoặc Laptop cắm sạc thường xuyên, hãy bung xõa hết sức mạnh phần cứng.
Cách thực hiện:
- Vào Control Panel > Hardware and Sound > Power Options.
- Chọn High Performance. Nếu không thấy, hãy nhấn vào Show additional plans.
- Đối với Laptop, bạn cũng có thể click vào biểu tượng Pin ở thanh Taskbar và kéo thanh trượt sang phải (Best Performance).
6. Vô hiệu hóa Game Mode (Hoặc Bật tùy trường hợp)
Game Mode giúp ưu tiên tài nguyên cho game. Tuy nhiên, nếu bạn đang làm việc đa nhiệm và cảm thấy máy bị giật khi chuyển cửa sổ, hãy thử tắt nó đi.
- Vào Settings > Gaming > Game Mode > Chuyển sang Off (hoặc On nếu bạn chủ yếu chơi game).
7. Tắt VBS (Virtualization-Based Security) để tăng FPS chơi game
Đây là tính năng bảo mật nâng cao nhưng được báo cáo là làm giảm hiệu năng chơi game từ 5-25% trên một số hệ thống.
Cách thực hiện:
- Tìm kiếm “Core isolation” trong menu Start.
- Tắt mục Memory integrity.
- Khởi động lại máy tính.
Lưu ý: Việc này làm giảm nhẹ tính bảo mật của máy, hãy cân nhắc nếu bạn làm việc trong môi trường doanh nghiệp yêu cầu bảo mật cao.
8. Xóa các tệp tạm thời (Temporary Files) thủ công
Ngoài Storage Sense, bạn có thể xóa sâu hơn bằng lệnh Run.
- Nhấn
Windows + R, gõ%temp%và Enter. - Nhấn
Ctrl + Ađể chọn tất cả, sau đó nhấnShift + Deleteđể xóa vĩnh viễn. - Nếu có file nào không xóa được (do đang sử dụng), hãy chọn Skip.
9. Tắt thông báo và Tips phiền nhiễu
Windows 11 liên tục quét để đưa ra gợi ý, việc này tốn tài nguyên CPU.
- Vào Settings > System > Notifications.
- Kéo xuống dưới cùng, bỏ chọn Offer suggestions on how I can set up my device và Get tips and suggestions when I use Windows.
10. Gỡ bỏ Bloatware (Phần mềm rác cài sẵn)
Các nhà sản xuất laptop thường cài sẵn rất nhiều phần mềm dùng thử (Antivirus, PDF reader, công cụ hỗ trợ…). Hãy gỡ bỏ chúng.
- Vào Settings > Apps > Installed apps.
- Lọc danh sách, tìm các ứng dụng lạ hoặc không dùng đến, chọn dấu 3 chấm và nhấn Uninstall.
Phần 3: Tối ưu Phần cứng & Bảo trì
11. Kiểm tra sức khỏe ổ cứng và chống phân mảnh
Với ổ SSD, chúng ta dùng lệnh TRIM. Với HDD, chúng ta chống phân mảnh (Defrag).
- Tìm kiếm “Defragment and Optimize Drives”.
- Chọn ổ đĩa cài Win (thường là C:), nhấn Optimize.
12. Nâng cấp RAM hoặc SSD (Giải pháp phần cứng)
Nếu đã làm tất cả các bước phần mềm trên mà máy vẫn chậm, có thể phần cứng của bạn đã quá tải. Windows 11 yêu cầu tối thiểu 4GB RAM, nhưng để “mượt” bạn cần ít nhất 8GB RAM (khuyên dùng 16GB) và bắt buộc phải sử dụng ổ cứng SSD thay vì HDD cũ kỹ.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tắt các Services của Windows có an toàn không?
Việc tắt Services (Dịch vụ) cần kiến thức chuyên sâu. Nếu tắt nhầm các dịch vụ cốt lõi (như Windows Update, Audio, Network), máy có thể bị lỗi. Chỉ nên tắt các dịch vụ của bên thứ 3 mà bạn biết rõ.
Phần mềm “Tăng tốc máy tính” (PC Cleaner) có hiệu quả không?
Đa số các phần mềm dọn rác bên thứ 3 miễn phí thường chứa quảng cáo và chạy ngầm gây nặng máy thêm. Các công cụ có sẵn trong Windows 11 hiện nay đã đủ tốt để bạn không cần cài thêm phần mềm bên ngoài.
Reset Windows (Cài lại Win) có phải là giải pháp cuối cùng?
Đúng vậy. Nếu máy bị nhiễm virus quá nặng hoặc lỗi file hệ thống không thể sửa chữa, tính năng Reset this PC trong Settings là lựa chọn tốt nhất để đưa máy về trạng thái gốc sạch sẽ.
Kết luận
Tăng tốc Windows 11 không chỉ là một thao tác đơn lẻ mà là quá trình kết hợp giữa việc quản lý phần mềm, dọn dẹp hệ thống và tối ưu hóa cài đặt. Bằng cách áp dụng 15+ mẹo trên, bạn hoàn toàn có thể lấy lại trải nghiệm mượt mà cho chiếc máy tính của mình mà không cần tốn công cài lại hệ điều hành. Hãy nhớ duy trì thói quen dọn dẹp file rác và khởi động lại máy tính định kỳ để hệ thống luôn ổn định.
Chúc các bạn thực hiện thành công! Nếu thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ cho bạn bè cùng biết nhé.
